Archive for the ‘Palpa’ Category

नेपालीमा पहिलो पुस्तक

दीपक अर्याल

First Nepali Language book 'The Holy Bible' and Serampur Press
गुटेनवर्ग प्रेसबाट ४२-लाइन बाइबल सन् १४५४ मा प्रकाशन भएपछि संसारमा सबैभन्दा धेरै प्रति मुद्रित, धेरै भाषामा अनुदित तथा वितरित हुने पुस्तकका रूपमा बाइबल प्रसिद्ध छ। नेपालको पछिल्लो जनगणना (२०५८) लाई आधार मान्ने हो भने नेपालमा क्रिश्चियन धर्मावलम्बीको संख्या करिब एक लाख अर्थात् कूल जनसंख्याको ०.४५% छ तर बाइबलको सम्बन्ध भने नेपाली क्रिश्चियन धर्मावलम्बीसँग मात्र होइन ‘नेपाली भाषा र पुस्तक’मा चासो राख्नेथ धेरैसँग जोडिएको छ। जे ए एटनको अ ग्रामर अफ दि नेपलीज ल्याङ्वेज (सन् १८२०) मा प्रयोग भएका शब्द तथा वाक्यहरूलाई छाड्ने हो भने हालसम्म प्राप्त प्रमाणका आधारमा नेपाली भाषामा प्रकाशित पहिलो पुस्तक द होली बाइबल हो र यसको प्रकाशन शेरामपुर बापिस्ट मिसन प्रेसबाट सन् १८२१ (विसं १८७८)मा भएको थियो।

सन् १८००मा भारतको कलकत्तामा स्थापित यो प्रेसले बाइबल मात्र होइन साहित्य, ग्रामर, डिक्सनेरी, इतिहासका पुस्तकहरू प्रकाशन गरेको थियो। प्रेसको मूल उद्देश्य लेटर प्रेसको प्रयोग गरेर क्रिश्चियन साहित्यको प्रवर्धन गर्नु भए पनि यसले विस्तारै व्यापारिक काममा हात हाल्यो र भारतका विभिन्नस भाषा, नेपाली, तिब्बती जस्ता ४० मुख्य स्क्रिप्ट तथा २२५ भाषामा विविध खालका सामग्रीहरूको प्रकाशन गर्यो (more…)

Advertisements

हराएको इतिहास खोज्दै जाँदा : डिल्लीराज अर्याल


आफ्नै हातमा कलम हुनेहरू पनि आफ्नै इतिहास लेख्नि बसे भने बडो असमञ्जसमा पर्न सक्छन् किनकि इतिहास सोझो वा सरल हिसाबले लेख्नेन गरिएको छैन। व्यवहारबाट इतिहास निर्माण गर्नेहरूले भने इतिहासका पन्ना कलमले कोर्दैनन्। कलमले इतिहास कोर्नेहरूले व्यवहारमा इतिहास निर्माण गर्न वा नगर्न पनि सक्छन् तर तिनका कलमले इतिहासका नाममा कागज कोरेकै हुन्छन्। हामीले भन्दै् र पढ्दैस आएको इतिहासमा गरिखानेको भन्दा बसिखानेको पक्षमा बढी लेखिएको त्यसै भएर पनि हुनसक्छ।

हामीले मान्दै आएको इतिहासमा वास्तविक इतिहास निर्माण गर्नेहरूका अनुहार झल्याकझुलुक मात्र देखापरेका र कतिपयका त नपरेका नै छन्। आज पनि हामीले त्यही मानसिकता र परम्परा बोकेर उदास मनस्थितिमा बनावटी हाँसो देखाएर बाँचेका र वास्तविकताको एउटा पक्षमा, एउटा कोणमा मात्र आधारित भएर इतिहासका कुरा कागजका पन्नामा कोर्ने गरेका छौं।

भन्ने नै हो भने हामीकहाँ संघसंस्था निर्माण गर्ने, गठन गर्ने, त्यसको परिकल्पना गर्ने एउटा र त्यसलाई आफ्नो बनाउने अर्को हुन्छ। जसरी खेतबारी र बाटो खन्नेर एकथरि र तिनको उपयोग गर्ने ,त्यहाँबाट लाभ लिने अर्काथरि हुन्छन्। धेरैजसो क्षेत्रमा काम एउटाको, नाम अर्कैको, स्वामित्व अर्कैको, ऐश आराम अर्कैको हुनेगर्छ।यो हाम्रो परम्परा बनिसकेको छ त्यसैले हामी यसलाई सहज रूपमा स्वीकार्न तयार पनि छौँ। (more…)

Khadga Shamsher wants to retire in India

Dated Lucknow, the 6th March 1903
From: Kadga (Kharga) Shamsher Jang, Rana Bahadur, of Nepal
To: The Hon’ble Sir J J D LaTouche, KCSI, Lieutenant-Governor of the United Provinces of Agra and Oudh

Just as I was contemplating to remove myself to the Dehra side owing to the advent of the hot season and to the ravages of the plague here, Mr. L Porter, C S, Commissioner of Lucknow Division, wrote, requesting to see me in connexion with my residence at Lucknow, and to convey to me what I understood to be some instructions of the Government of India orally. But before dwelling upon what he had to communicate, allow me to state briefly what I am, what my present position is, and what is my motive in coming here.Khadga Shamsher and family in Palpa
(more…)

Residence for Deb and Khadga Shamsher

From: C L S Russel, Esq., ICS, Under Secy to the Govt of India, Foreign Dept.
To: The Hon’ble Mr. J P Hewwtt, CSI, CIE, Officiating Chief Commissioner, Central Provinces; The Hon’ble Mr. G S Forbes, Acting Chief Secy to the Govt of MadrasKhadga Shumsher and his wife

I am directed enclose herewith, for your information/the information of His Excellency the Governor, a brief account of Deb Shamsher and Khadga (or Kharag) Shamsher, who are suspected of having recently been engaged in conspiracies against their brother Maharaja Chandra Shamsher, the Prime Minister of Nepal. (more…)

A brief write-up on Dhawal Library

– Deepak Aryal

The world “library” as known today was not used in ancient times. According to the Oxford English dictionary, the word “library” was used in English as early as 1374 AD, as a place where books were kept for reading, study or reference. The earliest known body of written materials was assembled in Mesopotamia (in present-day Iraq and Syria) more than 5,000 years ago. In Asia, the earliest documented libraries were connected with temples and centers of religious learning.

The rulers of ancient times had keen interest in reading writing and collecting books and manuscripts, which are evidenced by the collection of manuscripts available in The National Archive of Nepal in Kathmandu. In 1986 BS (1930AD) some active youths tried to open a public library but it could not succeed and few young people were arrested. This is portrayed as a “Library Parba” in Nepal. However, some libraries were established before the end of Rana regime. Book Reading Veranda, Palpa, 1983BS, Pashupati Pratap Library, Kapilvastu 1993BS, Mahabir Library, Butwal 2004BS, Aadarsha Library, Biratnagar, 2003BS(1946AD), Pradipta library, Kathmandu, 2003BS (1946AD), Sharada Library, Kathmandu, 2003BS (1946AD), Sarbajanik Sikchya Niketan, 2004BS (1947AD), Sarada Library, Rautahat, 2004BS (1947AD), Himalaya Sarbajanik Library 2004BS, Padma library,Tanahu, 2004BS (1947AD), Tribhuvan-Mohan Library, Dang, 2005BS (1948AD), Shreeram Library, Bhojpur, 2005BS, were the main libraries which had established before Rana Regime.

तेश्रो पटक पाल्पा पुग्दा

– डा. सुमन राज ताम्रकार (समकालीन साहित्य) 

कफी, करुवा, ढाका, अदुवाको लागि प्रख्यात थलो पाल्पा जान निम्तो पाएपछि सहजै स्विकारें । कारण एक त नेपालको पहाडकी रानी मध्ये एक, त्यसमाथि बालसाहित्य सम्बन्धी कार्यक्रम । २०४८ ताका पहिलो चोटी हेल्थ असिस्टेन्ट कोर्स सकिनै लाग्दा जागिर खोज्न र २०५५ मा दोश्रो चोटी हनिमुन ट्राभल्सको सिलसिलामा धनकुटा, झापा, इलाम, दार्जिलिङ्ग, विराटनगर, भैरहवा, बुटवल पोखरा जाने सिलसिलामा पाल्पा हुँदै गएका थियौं । यो पटक पाल्पा जान बिहान चार बजे नै उठेर काठमाण्डौ लागें ।
(more…)

रमणीय रेसुङ्गा

मुकेश पोखरेल

गाई पाल्ने गोपाल र साधु-सन्तहरूको बास छ यो शिखरमा। प्राचीन युगमा ऋषिहरूले तपस्या गरेको मानिन्छ, जसका कारण यसको नाम रेसुङ्गा रहन गयो। समुन्द्र सतहदेखि १७०० मिटर उँचाइमा ३४ सय हेक्टरमा फैलिएको रेसुङ्गा क्षेत्र गुल्मी जिल्लाका एघार गाविसमा पर्छ। रेसुङ्गा क्षेत्रलाई पर्वतीय घुमफिरका लागि उपयुक्त गन्तव्य मान्न सकिन्छ।

रेसुङ्गाबाट उत्तरतिर हेर्दा एकैदिनमा पुगिएला जत्तिकै नजिकमा अन्नपूर्ण प्रथम, दोस्रो र तेस्रोका साथै धवलागिरि, माछापुच्छ्रेलगायत १५ भन्दा बढी हिमाल देखिन्छन्। सूर्यास्तको बेला धवलागिरिको छायाँ त रेसुङ्गामै पर्दछ। चिसो हावापानी, घना वन र जैविक विविधताले त्यत्तिकै आकर्षित गर्छ। यो क्षेत्रको भ्रमणका लागि मङ्सिरदेखि वैशाखसम्मको समय उपुक्त मानिन्छ। अझ्ै फागुनदेखि चैतको समयमा पुग्नुभयो भने त डाँडाभरि लाली छर्ने गुराँसले तपाईको स्वागत गर्ने छन्। (more…)