Archive for November, 2011

डिजिटल डिभाइड र शैक्षिक भाषाको कुरा

– दीपक अर्याल

पञ्चायतकालीन शिक्षा नीति अनुसार केही वर्ष पहिलेसम्म नेपालको पूर्व-पश्चिम, उत्तर-दक्षिणतिरका सरकारी स्कुलहरूमा नेपाल सरकारले लागू गरेको पाठ्यपुस्तकमा आधारित शिक्षा दिने गरिन्थ्यो। विस्तारै त्यसभित्र मिशनरी स्कुल तथा २०४६ पछि नीजि स्कुलहरूको वर्चश्व बढ्दै गयो र विद्यार्थीहरूले पढ्ने पाठ्य पुस्तकहरूमा पनि भिन्नता आउँदै गयो र शिक्षा वा ज्ञान पाउने स्रोत, माध्यम र परिवेशमा फराकिलो अन्तर हुँदै गयो। त्यसो त पञ्चायती शैक्षिक नीति तथा पद्धतिले एउटै भाषा नेपालीका माध्यमद्वारा राजनीतिक, सांस्कृतिक वर्चश्व कायम गर्यो र खास क्षेत्र तथा जात-जातिका मान्छेहरूलाई मात्र फाइदा पुर्यायो भन्नेा कुरामा शंका गर्न मिल्दैन। तथापि पछिल्लो चरणको फरक-फरक शैक्षिक क्यालेण्डर, पाठ्यपुस्तक, पढाउने तथा पढ्ने वातावरण तथा सोसँगै भित्रिएको आधुनिक प्रविधिले विद्यार्थी तथा शिक्षकहरूका माझ ठूलो खाडल बढाएको छ र त्यसको प्रत्यक्ष प्रमाणहरू समाजमा देखिन थालेका छन्। (more…)

Advertisements