माओवादीलाई प्रधानसेनापति कटुवालले लगाएको गुन

- दीपक अर्याल
माओवादी-नेपाली सेना एक-आपसमा नलडेको र राजतन्त्र वा राजा नरहेको स्थितिलाई छाडिदिने हो भने वर्तमान नेपाल दिल्ली सम्झौता (७ पार्टी र माओवादी विच भएको सम्झौता) भन्दा ठीक अगाडिको स्थितिमा पुगेको छ। माओवादीले मागेको वा खोजेको गणतन्त्र र संविधान सभाको निर्वाचन भइसकेको छ भने अन्य पार्टीहरूले खोजेको सत्ता उनीहरूलाई प्राप्त भइसकेको छ। यदि, “माओवादीले कम्युनिष्ट [...]

Difficult Road to Democracy : Interview with B.P. Koirala

- India Today, March 16-31, 1979
Nepal’s feeble cry for democratization was virtually silenced recently in the wake of execution of two Nepali Congress activists, Captain Yagya Bahadur Thapa and Bhim Narain Shrestha. It is significant that the executions were carried out at a time when King Birendra was ostensibly moving towards a rapprochement with the [...]

A letter to Jawaharlal from Nepali PM M.P. Koirala

8th May, 52.

CONFIDENTIAL

My dear Jawaharlal Ji,

I received your letter No. 5744-P.M. dated April 25, 1952, in which you have mentioned on foreign contacts of the Nepal Government with special reference to the U.S.A Government. I felt that there has been some misunderstanding in the matter.

When I was in Delhi in the first week of [...]

राजा, राष्ट्रियता र राजतन्त्र पुस्तकको भूमिका : गणेशराज शर्मा

बीपी कोइरालाको ‘फेरि सुन्दरीजल’ जेल डायरी प्रकाशित भएकै दिन जगदम्बा प्रकाशनसंग सम्बद्ध केही विशिष्ट व्यक्तिहरूसंगको एउटा भेटघाटको उपलक्षमा मैले बीपीको नासोसरह मसँग रहिआएको यो अर्को सामग्री प्रस्तुत गर्दै अब यसलाई के गर्ने भनी प्रश्न गरेँ। उपस्थित रहेका सबैले यो पनि प्रकाशित नै हुनुपर्छ भनी प्रोत्साहित गरे बमोजिम यो सङ्कलन प्रकाशमा आएको छ।
बीपीका यी विचार र [...]

के कोइराला परिवारले ‘रेणु’लाई सम्झेको छ?

कतिपय पुराना मान्छे भन्छन्, बीपी ‘बीपी’ बन्नमा ‘देवेन्द्र’, ‘फणीश्वर नाथ रेणु’ ‘भोला चटर्जी’को हात छ, त्यसो त यसै भनाईलाई ठीक उल्टो गरि पनि भन्न सकिएला र बीपीको योगदानका वारेमा चर्चा गर्न सकिएला। जे होस्, यहाँ चर्चा गर्न लागिएका पात्र हुन् “फणीश्वर नाथ रेणु” को हो। रेणु र बीपी दुई साथी, दाजुभाइ, क्रान्तिकारी, योद्धा र लेखक [...]

राजा कस्तो हुनुपर्ने? : बिपी कोइराला ( BP Koirala)

कुनै तानाशाहको छोरा तानाशाह भएको छैन। हुन खोज्दा खत्तम भएको छ। राजतन्त्रको आधार बल हुँदैन। बलको आधारमा राजतन्त्र रहन खोज्यो भने त्यसको छोरो गद्दीमा बस्न सक्दैन। एउटा अपवाद भएको छ बेलायतको क्रौमबेल। चार्ल्स प्रथमलाई झुण्ड्याएपछि क्रौमवेल भयो इङ्गलैण्डको तानाशाह र त्यहाँ गणतन्त्र स्थापित गरेर ऊ शासक भयो। क्रौमवेल मरेपछि उसको छोरोलाई त्यस पदमा बसाए, तर [...]

ब्राह्मणवाद विरुद्ध घृणावाद : निर्मलमणि अधिकारी

पुनर्निर्माणका नाममा विगतको कला, संस्कृति, धर्म, मान्यता तथा अभ्यास र परम्पराहरू सम्पूर्ण कुराको ध्वंश हुन जरूरी छैन। हो, केही कुराहरूमा समयसापेक्ष परिवर्तन र सुधार गर्न सकिन्छ र पर्छ पनि। तर, वर्तमानमा देखिएका अराजकताहरू, परिवर्तनका नाममा भएका र हुन लागिरहेका विनाशकारी कृयाकलापहरूले अन्तत: कसैको हित गर्दैन भन्‍ने हामीलाई लागेको छ। सबै कुराका नियम, कानुन, विधि हुन्छन् [...]

‘नेहरू साह्रै कच्चा नेता थिए’ : बीपी कोइराला (BP Koirala)

(2007/10/29,Monday नयाँ पत्रिकाबाट)
(कांग्रेसका दिवंगत नेता बिपी कोइरालाले नेहरू मेमोरियल म्युजियम तथा लाइब्रेरीका डा. हरिदेव शर्मालाई २०३३ सालमा दिनुभएको ऐतिहासिक अन्तर्वार्ता क्रमशः प्रस्तुत गर्ने क्रममा आज हामीले अर्को भाग प्रस्तुत गरेका छौं। अन्तर्वार्ताको प्रतिलिपि नेपाली कांग्रेसका पुराना एवं समर्पित कार्यकर्ता पदमबहादुर थापाको अथक प्रयास र सहयोगले हामीलाई प्राप्त भएको हो। यस सामग्रीको मूल टेप र प्रामाणिक [...]

महाभारतका सन्देशहरू र आजको यथार्थ : डिल्लीराज अर्याल

मान्छेहरूले जतिसुकै पुस्तक पढेपनि सबै पुस्तकले उत्तिकै प्रभाव पार्न नसकेको र केही पुस्तकले मात्र प्रभाव पार्न सकेको कुरा गर्छन्। यसरी पढेर प्रभाव पारेका पुस्तकहरूको चर्चा गर्दा रामायण र महाभारतको चर्चा गर्न उपयुक्त ठान्दछु। हुन पनि मैले पाठ्य पुस्तकभन्दा बाहिरका सबैभन्दा पहिले पढेका पुस्तक तिनै हुन् र तिनको छाप अहिले पनि छँदैछ। जब हामी दाजुभाइ बसेर [...]

कहाँबाट प्राप्त हुन्छ प्रधानमन्त्री कोइरालालाई उर्जा ? : वेदराज पौडेल

राजधानीको कोलाहल पूर्ण वातावरणबाट आरामका लागि अनौपचारिक रुपमा लुसुक्क विराटनगर आउने प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोईरालाको आगमन सवैका लागि चासोको विषय बन्ने गरेको छ। राजधानीबाट गृहनगर आएपछि हरेकपटक कोइरालाले मुलुकको राजनीतिमा ठुलै हलचल पैदा गर्ने अभिब्यक्ती दिने गरेका छन्। किन कोईराला विराटनगर पुगेपछि मात्रै कडा कुरा गर्छन्? कहिले गणतन्त्रको लागि राजाले आफैं बाटो खुलाएको कुरा त, कहिले [...]

विदेशीहरूको बढ्दो अभिरुचि : सीके लाल

(हिमाल खबर पत्रिकाबाट साभार)
मधेशी जनअधिकार फोरम (मजफो) तथा नेपाल सरकारका बीच १३ भदौमा सम्पन्न २२ बुँदे समझदारीले संविधानसभा निर्वाचनका लागि सकारात्मक सन्देश दिएको छ। तर महिनौँदेखि सम्झौताको साटो सरकारसँग मुकाबिला नै गर्ने मनस्थितिमा रहेका मजफोका नेताहरूमा अचानक सहमतिको राजनीति गर्ने जिम्मेवारीबोध कसरी भयो भन्ने प्रश्न स्वाभाविक रूपमा उठ्छ। केही दिनअघि मात्र वीरगञ्ज अधिवेशनबाट सङ्घर्षको कार्यक्रम [...]

Rethinking Development : Helena Norberg-Hodge

Interviewed by David Barsamian, Boulder, Colorado, November 30, 1992
Helena Norberg-Hodge has examined and critiqued conventional notions of development. A linguist by training, and a native of Sweden, she was educated in Europe and the United States. She first went to Ladakh in northwestern India in 1975. Three years later she founded the Ladakh Project, with [...]