समास भन्दा विग्रह जाती : डिल्लीराज अर्याल

तपाईंको र मेरो भेट भएको छैन। म एकातिर छु तपाईं अर्कातिर। कोण फरक छ, दृष्टिकोण फरक छ। भेटघाट हुनुपर्ने हो तर भेट भए पनि घाट भएको छैन। घाट भैहालेछ भने पनि भेट हुनेछैन। भेटघाटको आधा मात्रै हुने गरेको छ।
तपार्इंलाई देख्न मन लाग्छ। यसो हेर्छु तर देख्दिनँ। हुनत देखभाल गर्नुपर्ने हो तर भाल हुन्छ, देख हुन्न। [...]

राजा कस्तो हुनुपर्ने? : बिपी कोइराला ( BP Koirala)

कुनै तानाशाहको छोरा तानाशाह भएको छैन। हुन खोज्दा खत्तम भएको छ। राजतन्त्रको आधार बल हुँदैन। बलको आधारमा राजतन्त्र रहन खोज्यो भने त्यसको छोरो गद्दीमा बस्न सक्दैन। एउटा अपवाद भएको छ बेलायतको क्रौमबेल। चार्ल्स प्रथमलाई झुण्ड्याएपछि क्रौमवेल भयो इङ्गलैण्डको तानाशाह र त्यहाँ गणतन्त्र स्थापित गरेर ऊ शासक भयो। क्रौमवेल मरेपछि उसको छोरोलाई त्यस पदमा बसाए, तर [...]

महाभारतका सन्देशहरू र आजको यथार्थ : डिल्लीराज अर्याल

मान्छेहरूले जतिसुकै पुस्तक पढेपनि सबै पुस्तकले उत्तिकै प्रभाव पार्न नसकेको र केही पुस्तकले मात्र प्रभाव पार्न सकेको कुरा गर्छन्। यसरी पढेर प्रभाव पारेका पुस्तकहरूको चर्चा गर्दा रामायण र महाभारतको चर्चा गर्न उपयुक्त ठान्दछु। हुन पनि मैले पाठ्य पुस्तकभन्दा बाहिरका सबैभन्दा पहिले पढेका पुस्तक तिनै हुन् र तिनको छाप अहिले पनि छँदैछ। जब हामी दाजुभाइ बसेर [...]

Rethinking Development : Helena Norberg-Hodge

Interviewed by David Barsamian, Boulder, Colorado, November 30, 1992
Helena Norberg-Hodge has examined and critiqued conventional notions of development. A linguist by training, and a native of Sweden, she was educated in Europe and the United States. She first went to Ladakh in northwestern India in 1975. Three years later she founded the Ladakh Project, with [...]

बेडुलो, दर्शन र बुद्धत्व : डिल्लीराज अर्याल

हाम्रा गाउँघरतिर दशैं तिहारका वेला घर-गोठ र बाटाघाटाहरू सिंगार्ने परम्परा पुरानो हो। धेरैजसो गाउँ र शहरमा यो परम्परा अद्यापि छ तर यसको पूर्वस्वरूप र त्यसमा अन्तर्निहित आस्था र विश्वासमा भने परिवर्तन आएको छ। घर-गोठलाई पवित्र र सुन्दर बनाएर धार्मिक एवं साँस्कृतिक पर्वहरू मनाउने, पूजा-आराधना गर्ने, परम्परामा फरक रूप देखिए पनि सिङ्गै रूपरेखा भने बदलिएको छैन।
मैले [...]

Remember me as a Good Man : BP Koirala

 (Source: August 8, 1982 Amrit Bazar Patrika, Calcutta (Kolkata))
BP Koirala
Devastatingly handsome. Tall and lean, he has an easy grace in his movements, and even more graceful is his courtesy, for he proffers his hand and says, “I’m Koirala!’ Yes, of course, I mumble and follow him into a large room where few cane chairs are [...]

इतिहास लेखनमा सवअर्ल्ट्रन स्टडिज : रञ्जित गुहा

Ranjit Guha
(The Subaltern Studies group was founded in India in 1982 by Ranjit Guha, an Indian historian and Economist)
म आन्दोलनरत वामपन्थी खेमामा थिएँ र सक्रिय कार्यकर्ता पनि थिएँ। जुन खेमामा भएपनि साम्राज्यवादविरोधी भएको नाताले हामी सबै राष्ट्रवादी थियौं। “स्वराज” को लडाइँको त्यस चरणमा बढ्दो असन्तोषको तीब्रताको बेला हामी सुन्दर भविष्यको कल्पनामा उत्साहित थियौं। हाम्रा लागि [...]