A letter to Jawaharlal from Nepali PM M.P. Koirala

8th May, 52.

CONFIDENTIAL

My dear Jawaharlal Ji,

I received your letter No. 5744-P.M. dated April 25, 1952, in which you have mentioned on foreign contacts of the Nepal Government with special reference to the U.S.A Government. I felt that there has been some misunderstanding in the matter.

When I was in Delhi in the first week of [...]

राजा, राष्ट्रियता र राजतन्त्र पुस्तकको भूमिका : गणेशराज शर्मा

बीपी कोइरालाको ‘फेरि सुन्दरीजल’ जेल डायरी प्रकाशित भएकै दिन जगदम्बा प्रकाशनसंग सम्बद्ध केही विशिष्ट व्यक्तिहरूसंगको एउटा भेटघाटको उपलक्षमा मैले बीपीको नासोसरह मसँग रहिआएको यो अर्को सामग्री प्रस्तुत गर्दै अब यसलाई के गर्ने भनी प्रश्न गरेँ। उपस्थित रहेका सबैले यो पनि प्रकाशित नै हुनुपर्छ भनी प्रोत्साहित गरे बमोजिम यो सङ्कलन प्रकाशमा आएको छ।
बीपीका यी विचार र [...]

के कोइराला परिवारले ‘रेणु’लाई सम्झेको छ?

कतिपय पुराना मान्छे भन्छन्, बीपी ‘बीपी’ बन्नमा ‘देवेन्द्र’, ‘फणीश्वर नाथ रेणु’ ‘भोला चटर्जी’को हात छ, त्यसो त यसै भनाईलाई ठीक उल्टो गरि पनि भन्न सकिएला र बीपीको योगदानका वारेमा चर्चा गर्न सकिएला। जे होस्, यहाँ चर्चा गर्न लागिएका पात्र हुन् “फणीश्वर नाथ रेणु” को हो। रेणु र बीपी दुई साथी, दाजुभाइ, क्रान्तिकारी, योद्धा र लेखक [...]

राजा कस्तो हुनुपर्ने? : बिपी कोइराला ( BP Koirala)

कुनै तानाशाहको छोरा तानाशाह भएको छैन। हुन खोज्दा खत्तम भएको छ। राजतन्त्रको आधार बल हुँदैन। बलको आधारमा राजतन्त्र रहन खोज्यो भने त्यसको छोरो गद्दीमा बस्न सक्दैन। एउटा अपवाद भएको छ बेलायतको क्रौमबेल। चार्ल्स प्रथमलाई झुण्ड्याएपछि क्रौमवेल भयो इङ्गलैण्डको तानाशाह र त्यहाँ गणतन्त्र स्थापित गरेर ऊ शासक भयो। क्रौमवेल मरेपछि उसको छोरोलाई त्यस पदमा बसाए, तर [...]

‘नेहरू साह्रै कच्चा नेता थिए’ : बीपी कोइराला (BP Koirala)

(2007/10/29,Monday नयाँ पत्रिकाबाट)
(कांग्रेसका दिवंगत नेता बिपी कोइरालाले नेहरू मेमोरियल म्युजियम तथा लाइब्रेरीका डा. हरिदेव शर्मालाई २०३३ सालमा दिनुभएको ऐतिहासिक अन्तर्वार्ता क्रमशः प्रस्तुत गर्ने क्रममा आज हामीले अर्को भाग प्रस्तुत गरेका छौं। अन्तर्वार्ताको प्रतिलिपि नेपाली कांग्रेसका पुराना एवं समर्पित कार्यकर्ता पदमबहादुर थापाको अथक प्रयास र सहयोगले हामीलाई प्राप्त भएको हो। यस सामग्रीको मूल टेप र प्रामाणिक [...]

पाल्पा विगत र वर्तमान ( Palpa : Past and Present)

समय फेरिएको छ भन्ने कुरा यी फोटोहरूले बोलेका छन्। अब, पाल्पा हिजो जस्तो आज छैन र आज जस्तो भोलि हुने छैन, तथापि यो हाम्रो हो र हामीहरूको अस्तित्व यसैको अस्तित्वमाथि अडेको छ। समयसँग मान्छे मात्र होइन प्रकृति, सभ्यता, संस्कार र हाम्रा प्राचिन स्तम्भहरू पनि परिवर्तित हुँदैछन्। यसका कारणहरूको खोजि कुनै अनुसन्धानकर्ताले गर्लान्। हामीहरूको काम यहाँहरूसँग [...]

Permanent rebellion: The story of B.P. Koirala by Ramchandra Guha

(Source: The Hindu, Sunday, July 29, 2001)

The autobiography of Nepali politician and sometime Prime Minister B.P. Koirala is a vivid account of personal and social turmoil and of exile and rebellion that provides acute insights into the history and politics of the 20th Century. Formally released in New Delhi in April, this book’s compelling themes [...]

Remember me as a Good Man : BP Koirala

 (Source: August 8, 1982 Amrit Bazar Patrika, Calcutta (Kolkata))
BP Koirala
Devastatingly handsome. Tall and lean, he has an easy grace in his movements, and even more graceful is his courtesy, for he proffers his hand and says, “I’m Koirala!’ Yes, of course, I mumble and follow him into a large room where few cane chairs are [...]

इतिहास लेखनमा सवअर्ल्ट्रन स्टडिज : रञ्जित गुहा

Ranjit Guha
(The Subaltern Studies group was founded in India in 1982 by Ranjit Guha, an Indian historian and Economist)
म आन्दोलनरत वामपन्थी खेमामा थिएँ र सक्रिय कार्यकर्ता पनि थिएँ। जुन खेमामा भएपनि साम्राज्यवादविरोधी भएको नाताले हामी सबै राष्ट्रवादी थियौं। “स्वराज” को लडाइँको त्यस चरणमा बढ्दो असन्तोषको तीब्रताको बेला हामी सुन्दर भविष्यको कल्पनामा उत्साहित थियौं। हाम्रा लागि [...]

सञ्जालभित्र जकडिएको शिक्षा क्षेत्र : डिल्लीराज अर्याल

आफ्ना सन्ततिलाई शिक्षा दिने उद्देश्यले खुलेको दरवार हाइस्कूल होस् अथवा आफ्नो क्षेत्रमा शिक्षाको ज्योति फैलाउन खोलिएको दिङ्गलाको संस्कृत पाठशाला वा बझाङको प्राथमिक पाठशाला नै किन नहोस् सबै पाठशालाहरूको उद्देश्य शैक्षिक विकास नै रहेको छ।
बालागुरु षडानन, जयपृथ्वीबहादुर सिंह, अयोध्याप्रसाद प्रधान, चाहे जो सुकै होऊन् उनीहरूको तत्कालीन सोच व्यावसायिकता थिएन, व्यापार थिएन, सेवा थियो। क्षेत्र अलग्याइएको हुन [...]

प्रजातान्त्रिक आन्दोलनका योद्धा मोहन सिंह थापा : डिल्लीराज अर्याल

केही व्यक्ति र घटनाहरू यस्ता हुन्छन् जसलाई जति बिर्सन खोज्यो त्यत्ति संझिइन्छ। भित्रभित्र संझनाका भिन्नभिन्न चित्रहरू कोरिएका हुन्छन् जसको बेलाबेलामा संझना आइरहन्छ। जसको संझना आउँछ उसको चर्चा हुन्छ गफमा, लेखमा, गीतमा, कवितामा कुनै न कुनै कुरामा आउँछ नै। दुःख र पीडा विर्सन खोजेर पनि बिर्सिइन्न। अभाव कति दिन लुकाउन सकिन्छ र? जीवनमा धेरै मान्छेको सरसंगत [...]